ຄວາມຫຼັງຝັງໃຈສວນຜູ້ໄທທິຣະ

ກະວີຄວາມຫຼັງຝັງໃຈທີ່ສວນຜູ້ໄທທິຣະ

บทกวีแต่งไว้ ฝากแก่สวนพูไททิระ 

 

ບົດກະວີດຽວດາຍໃນໂລກກວ້າງ

 ບົດກະວີດຽວດາຍໃນໂລກກວ້າງ

ໂລກກວ້າງໃຫຍ່ໄຮ້ຜູ້ຄົນຈະສົນເຮົາ

ໂລກເຫງົາໆຄືສີເທົາທາເຕີມແຕ່ງ

ໂລກຍິ່ງໃຫຍ່ກາຍຍິ່ງນ້ອຍພອຍຫ່ຽວແຫ້ງ

ໂລກນັບແລ້ງແລ້ວປະສາຫຍັງໃຈຄົນ

ດື່ມນ້ຳເມົາແບບບໍ່ສົນຄົນຈະແນມ

ແຕ້ມຄວາມເຈັບເຄີຍເກັບໄວ້ມານານຫົນ

ຮັກຫ່າໆມິດບ້າໆບໍ່ໜ້າທົນ

ກາຍເປັນຄົນເສີຍຊາລ່າສິ້ນຝັນ

ໂລກນັ້ນໃຫຍ່ໄຮ້ມິດແທ້ຈະແນ່ນອນ

ເຂົາພຽງສອນໃຫ້ຮູ້ມິດບໍ່ຄິດສານ

ໄມຕຼີກໍ່ ມໍ່ຈືດຈາງໄປຕາມການ

ພຽງທາງຜ່ານບໍ່ຕ້ອງການຈະຈິງໃຈ

ຄວາມເຄືອງແຄ້ນແໜ້ນໃນໃຜຊ່ວຍໄດ້

ຄົນໄວ້ໃຈກາຍເປັນມີດກີດກາງຫຼັງ

ຄວາມຫວັງດີທີ່ມີໃຫ້ໄຮ້ເລືອນລາງ

ໃຈອຳພາງເລົ້າລຸມຈິດມິດເປັນຕ່າງ

ເໝືອນຢືນຢູ່ດຽວດາຍໃນໂລກກວ້າງ

ຂ້ອຍອ້າງວ້າງໝົ່ນໝອງລັກຮ້ອງໄຮ້

ຮູ້ສຶກວ່າ ໂລກໜ່ວຍນີ້ບໍ່ມີໃຜ

ໂລກດຽວດາຍກາຍຊຸ່ມຊື່ນຄື້ນນ້ຳຕາ

โลกกว้างใหญ่ไร้ผู้คนจะสนเรา

โลกเหงาๆคือสีเทามาเติมแต่ง

โลกยิ่งใหญ่กายยิ่งน้อยพรอยเหี่ยวแห้ง

โลกนับแล้งแล้ว ประสาอะไรใจคน

ดื่มน้ำเมาแบบไม่สนคนจะแนม

แต้มความเจ็บเคยเก็บไว้มานานหน

รักห่าๆมิตบ้าๆไม่น่าสน

กลายเป็นคนเฉยชาล่าสิ้นฝัน

โลกนี้ใหญ่ไร้มิตแท้จะแน่นอน

เขาเพียงสอนให้รู้มิตไม่คิดสาร

ไมตรีก่อ ม่อจืดจางไปตามการ

เพียงทางผ่านไม่ต้องการจะจริงใจ

ความเครื่องแค้นแหน้นในใครช่วยได้

คนไว้ใจกายเป็นมีด กีดกางหลัง

ความหวังดีที่มีให้ ไร้เรือนราง

ใจอำพางเล้าลุมจิตมิตรเป็นต่าง

เหมือนยืนอยู่เดี๋ยวดายในโลกกว้าง

ฉันอ่างอ่างม่นหมองแอบร้องไห้

รู้สึกว่าโลกใบนี้ไม่มีใคร

โลกเดียวดายกายชุ่มชื่นครื้นน้ำตา

ບົດກະວີ: ແຮງໃຈໃນວັນທີ່ອ່ອນລ້າ

ຄລິກທີ່ນີ້ເພື່ອຟັງ https://youtu.be/WByWuQjEhHE 

ກະວີ ດອກນາງອົ້ວ

ຄລິກທີ່ນີ້ເພື່ອຟັງ 

https://youtu.be/ETxC9t5Y_wE

ບົດກະວີ: ດອກນາງອົ້ວ

ປະພັນ: ທ່ານ ປອ. ທອງຄຳ ອ່ອນມະນີສອນ

ສຽງອ່ານ: ຫຼານຍ່ານາງລາວ

"ເຮັດຈັ່ງໃດເມື່ອບໍ່ໝັ້ນໃຈກັບເສັ້ນທາງທີ່ຕົນເອງເລືອກ"

ຊີວິດຄົນເຮົາມີຫຼາຍຢ່າງສະລັບຊັບຊ້ອນ ແລະລະອິດລະອ້ຽວເໝືອນດັ່ງເສັ້ນທາງທີ່ຄົດໂຄ້ງ ທຸກຄົນຍ່ອມເລືອກທາງເດີນຂອງຊີວິດທີ່ດີທີ່ສຸດໃຫ້ກັບຕົນເອງ ແຕ່ບາງເທື່ອກໍຍັງລັ່ງເລກັບທາງທີ່ຈະເລືອກເດີນ.

ບາງຄົນອາດບໍ່ຮູ້ຊ້ຳວ່າເຮົາຢາກເຮັດອາຊີບຫຍັງ ເຮົາມັກຫຍັງກັນແທ້? ບາງຄົນເດີນທາງມາໄດ້ເຄິ່ງຊີວິດແລ້ວຈຶ່ງຮູ້ວ່າສິ່ງທີ່ຕົນເອງເຮັດຢູ່ມັນບໍ່ແມ່ນ... ແລ້ວອັນໃດຄືສິ່ງທີ່ເຮົາຕ້ອງການ ພໍເຮັດໄປໄດ້ໄລຍະໜຶ່ງກັບເຮັດໃຫ້ຫຼາຍຄົນອາດບໍ່ໝັ້ນໃຈກັບງານທີ່ເຮັດຢູ່!.

ທຳອິດກ່ອນບໍ່ທັນເລີ່ມປະກອບອາຊີບ ເຮົາພຽງແຕ່ຄິດວ່າ ເຮັດຫຍັງກໍເຮັດຂໍພຽງແຕ່ມີຢູ່ມີກິນຄືບ້ານຄືເມືອງ, ບາງຄົນກໍປາຖະໜາຢາກເປັນພະນັກງານລັດຖະກອນ, ບາງຄົນກໍຝັນຢາກເປັນນັກທຸລະກິດທີ່ລ້ຳລວຍມະຫາສານ ຯລຯ...

ການຕັດສິນໃຈປະກອບອາຊີບຂອງຄົນເຮົາ ມີເງື່ອນໄຂບໍ່ຄືກັນ, ບາງຄົນເລືອກເຮັດດ້ວຍຄວາມຈຳເປັນ ຫຼືຍ້ອນຜູ້ໃຫຍ່ຊີ້ແນະໃຫ້...

ແຕ່ຍ້ອນວ່າ ຊີວິດຂອງຄົນເຮົາບໍ່ໄດ້ຖືກໂຮຍດ້ວຍອີກດອກກຸຫຼາບສະເໝີໄປ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ຫຼາຍຄົນມີການລອງຜິດລອງຖືກຫຼາຍໆຢ່າງທັງເປັນປະສົບການທີ່ຫອມຫວານຄືເຂົ້າໜົມອົມ  ແລະເຈັບຊ້ຳຂື່ນຂົມປານເຄືອເຂົາຮໍ.

ບາງຊ່ວງທີ່ວຸ້ນວາຍເກີນໄປນັ້ນ ເຮັດໃຫ້ເຮົາບໍ່ໝັ້ນໃຈວ່າສິ່ງທີ່ເຮົາເຮັດຢູ່ມັນແມ່ນຕົວຕົນຂອງເຮົາແທ້ຫຼືບໍ?

ຄວາມຄິດເຫຼົ່ານີ້ ອາດຈະມາຈາກການທີ່ເຮົາເອົາຕົວເອງໄປປຽບທຽບກັບຄົນອື່ນ, ບໍ່ໝັ້ນໃຈໃນຄວາມສາມາດຕົວເອງ, ຟັງສຽງຄົນຮອບຂ້າງຫຼາຍເກີນໄປ, ຢາກປະສົບຄວາມສຳເລັດໄວ...

ຄວາມຄິດທັງໝົດນີ້ເຮັດໃຫ້ເຮົາເປັນທຸກຢູ່ກັບມັນບໍ່ຫຼາຍກໍໜ້ອຍ ຖ້າລອງປັບປ່ຽນຕົວເອງຄືນໃໝ່ມັນຈະບໍ່ດີຂຶ້ນບໍ ເຊັ່ນວ່າ:

- ຫັນຈາກຟັງສຽງຄົນຮອບຂ້າງມາເປັນການຟັງສຽງຫົວໃຈຕົວເອງ ທຳຄວາມເຂົ້າໃຈກັບຕົວເອງວ່າສິ່ງທີ່ເຮົາເຮັດເປັນງານທີ່ເຮົາມັກແທ້ຫຼືບໍ?

- ແທນທີ່ຈະຕຳນິອາຊີບຕົນເອງຈະພາໃຫ້ຊີວິດລົ້ມເຫຼວ ລອງຄົ້ນຫາຕົວຕົນຂອງເຮົາ ນຳສັກກະຍາພາບທີ່ມີໃນຕົວອອກມາໃຊ້ ເພາະເຊື່ອວ່າຄົນໆໜຶ່ງມີຄວາມສາມາດເຮັດໄດ້ຫຼາຍຢ່າງແນ່ນອນ ຕໍ່ກັບທຸກມື້ນີ້ທີ່ມີສັງຄົມອອນໄລນ໌ເຂົ້າມາຄອງໃຈຄົນເກືອບທົ່ວໂລກ ການຂາຍຄວາມສາມາດຜ່ານໂລກອອນໄລນ໌ກໍບໍ່ແມ່ນເລື່ອງຫຼິ້ນໆ.

- ຢຸດປຽບທຽບງານຕົວເອງກັບງານຂອງຄົນອື່ນ ເພາະມັນຈະເຮັດໃຫ້ຕົວເຮົາດ້ອຍຄ່າ. ບໍ່ວ່າຈະງານໃດ ອາຊີບໃດ ກໍດີໄປຄົນລະຢ່າງ ຄວນເອົາເວລາທີ່ໄປປຽບທຽບກັບຄົນອື່ນດີຢ່າງນັ້ນນີ້ ລອງມາສ້າງງານຕົວເອງໃຫ້ມີຄຸນຄ່າຄຸນະພາບຂຶ້ນ ກໍຈະມີຄົນມາຊົມເຊີຍເຮົາຄືກັນ

- ບາງຄົນຕ້ອງການທີ່ຈະປະສົບຄວາມສຳເລັດໃນເວລາອັນສັ້ນໆ ເພື່ອຄວາມພຽບພ້ອມທຸກຢ່າງຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ໄຟລຸກບາງຊ່ວງ ພໍໄຟມອດເຮັດໃຫ້ຮູ້ສຶກອ່ອນແອ ແລະເບື່ອງານທີ່ເຮັດຢູ່.

- ຊອກຫາປະສົບການໃໝ່ ເພື່ອພັດທະນາວຽກງານທີ່ເຮົາເຮັດຢູ່ໃຫ້ດີຂຶ້ນກວ່າເດີມ.

ເຖິງຢ່າງໃດ ຄວາມບໍ່ໝັ້ນໃຈໃນອາຊີບນັ້ນໆ ອາດຈະມາຈາກອາລົມຊົ່ວວູບກໍເປັນໄດ້ ລອງໃຊ້ສະມາທິງຽບໆຖາມຫົວໃຈຕົນເອງເບິ່ງວ່າຕົນເອງມັກຫຍັງກັນແທ້
ອາຈານຂອງຂ້າພະເຈົ້າເຄີຍບອກວ່າ "ບໍ່ວ່າເຮົາຈະເຮັດວຽກງານຫຍັງ, ວຽກຢູ່ຕ່ຳສູງ, ໃນເມືອງຫຼືຊົນນະບົດ ກໍເປັນການພັດທະນາປະເທດຊາດບ້ານເມືອງຄືກັນ ຂໍພຽງເຮົາເປັນຄົນດີ ບໍ່ເຮັດໃຫ້ສັງຄົມວຸ້ນວາຍ ແລະບໍ່ດູຖູກອາຊີບຕົນເອງ ຊີວິດເຮົາກໍຈະມີຄວາມສຸກ

ບົດກອນຄົນມີຄ່າ

 "ຄົນມີຄ່າ"

ຕົ້ນເດືອນ ຄືເສີຍເມີຍ ເລີຍມາງເມີນ

ຮອດທ້າຍເດືອນ ເກີນມີຄ່າ ມະຫາສານ

ທັງຄ່ານໍ້າ ຄ່າໄຟ ຫຼາຍອະນັນ

ຕ້ອງບາກບັ່ນ ວັນສຸດທ້າຍ ເຫຼືອໝີ່ຖົງດຽວ

ຫຼານຍ່ານາງລາວ

໒໗.໑໒.໒໐໑໘

ບົດກອນ: ນາຄີໜ້າໜາວ

ໜາວເດ...

ສັງວ່າໜາວໜ່ວງນ້າວ . . . . ສາຍລົມໜາວວອນວີ່

ທັງໜ້າໜັງບີ່ອ້າ . . . . . . ຂຽດຈະນາຊົ້ນຊ່ວງໜາວ ກໍໄດ້ໃດ

ອັດສະຈັນໃຈຂ້າ . . . . . . . . ແຂນຂາສັງມາດ່າງ

ແມ່ນແຕ່ກາຍຮ່າງຂ້ອຍ . . . ມີຮອຍແຫ້ງແຕກແຫງ

ເປັນສັງເດຮ່າງຂ້າ . . . . . . . ຄືມາລວດລີງລາຍ

ຕາມກາຍາແຂນຂາ . . . . . . ບໍ່ວ່າມີເວີງເວັ້ນ

ເຫັນແຕ່ຮອຍແຫງຫວ້າຍ . . ເປັນເກັດລາຍດຳດ່າງ

ຄືດັ່ງໃນຮູບນີ້ . . . . . . . . . . ເຊວຟີ້ໃຫ້ເພື່ອນເຫັນ

ເລີ່ມໄດ້ເປັນແຕ່ມື້ . . . . . . .  ຄວາມໜາວວື່ວີມາ

ວາໂຍໂຍນຍວຍໄຫຼ . . . . . . . ສັ່ນກາຍຄີງເນື້ອ

ບັດເມື່ອຮຽມລົງລ້າງ . . . . . . ຄາງກະໄຕພັດເປັນຕ່າງ

ກົວຈະຕາຍກະດ້າງ . . . . . .  ເລີຍຂໍຢ້າງໃຫ້ອຸ່ນຕົວ

ແຕ່ວ່າພໍຊາບຮູ້ . . . . . . . . . ຄີງເຄັ່ງເບັງແຮງ

ເພາະແສງໄຟຜານເຜົາ . . . . ຢູ່ເຕົາເຮັງຮ້ອນ

ບາງບ່ອນມັນແຍກຍ້າຍ . . . . ເປັນລິງລາຍຄືວ່າ

ຄືນາຄີແທ່ແທ້ . . . . . . . . . . ເອົາຫຍັງແກ້ຈື່ງຊິເຊົາ ເດນໍ

ນາຄີເຂົາຂາບໄຫວ້ . . . . . . . . ນຳຍາແມ່ກໍຫາຍດີ

ມີແຕ່ພຽງວິທີ . . . . . . . . . . . ໜຶ່ງດຽວຄືເວົ້າ

ບາດວ່າຕົວເຮົານີ້ . . . . . . . . .  ຊິມີຫຍັງພໍຊ່ອຍ

ຄົງຕ້ອງຄອຍເມື່ອມື້ . . . . . . .  ໜາວນີ້ຊ່ວງເຊົາ ພຸ້ນລະນໍ

✍🏼ອຸລາ ພົມມະສຸກຂະ (ຫລານຍ່ານາງລາວ)

      28 ທັນວາ 2016

ບົດກອນ: ຫ້ອງຮຽນເກົ່າ

ບ່ອນເຮົາຮຽນຮ່ວມຫ້ອງ  .  ຂຽນຂີດ ກ. ກາ

ອະ ອາ ຄູພາສອນ  .  .  .  . ຈັບມື ຖືກ້ານ

ຄອຍວາດວາງປາກການ້ອຍ  ຕາມຮອຍຄອງຂີດ

ເຈຍລະໄນແຕ່ງແຕ້ມ  .  .  . ລົງເຈ້ຍແຜ່ນໃບ

ກະດານເຄີຍຂີດໃຊ້  .  .  .  . ສອນສາດວິຊາ

ຄູພາຂຽນພາຮຽນ  .  .  .   ພໍ່າພຽນພູນພົ້ນ

ສຶກສາຫວນຫາຄົ້ນ  .  .  .  ຂົນຂວາຍສະແຫວງໃຝ່

ເພື່ອໃຫ້ຫຼານໜຸ່ມນ້ອຍ  .   ພອຍຮູ້ຮັບເອົາ

ແມ່ນແຕ່ຝາຟາກຫ້ອງ  .   ປອງປະດັບດາສິນ

ຄູຄອຍຮິນຕອງເຕີມ  .  .  . ເພີ່ມພູນຄວາມຮູ້

ປູປູກປຸນປັນຍາໃຫ້  .  .  .  . ຫຼານເຫຼັນຕາມໄຕ່

ໃຄ່ຄະນຶງນັບພໍ້  .  .  .  .  .  ເມືອໜ້າລະນຶກຄຸນ ຄູເອີ່ຍ

ປະພັນໂດນ: ຫຼານຍ່ານາງລາວ

                   ໒໒ ທັນວາ ໒໐໑໘

ບົດກອນ ລົມໜາວ

 

ເຈົ້າກັບມາໃນວັນທີ່ສາຍເກີນໄປ...

"ຄວາມຮັກ ທີ່ຫຼາຍຄົນໃຝ່ຝັນ... ຄືຄວາມໃສ່ໃຈດູແລເທັກແຄກັນ"

ໃນວັນນີ້ ຄົນຮັກທີ່ເຄີຍຫ່າງເຫີນກັນໄປດົນແລ້ວໄດ້ກັບມາ ພ້ອມກັບຫອບຫີ້ວເອົາຄວາມຂົມຂື່ນຈະມອບໃຫ້ເໝືອນເຄີຍ ຫຼືຄວາມຮັກຄວາມຫອມຫຍັງຂ້ອຍກໍບໍ່ຮູ້ ເພາະເບິ່ງຈາກທ່າທີແລ້ວ ເຈົ້າກໍຄົງບໍ່ຕ່າງຫຍັງຈາກເທື່ອກ່ອນ..! 

ແລະຂ້ອຍໄດ້ບອກລາວໄປວ່າ "ຂໍໂທດເດີ້!  ຂ້ອຍມີຄົນໃໝ່ແລ້ວ"

ເຈົ້າຕັດສິນຂ້ອຍເປັນຜູ້ຍິງຫຼາຍໃຈ ບໍ່ຊື່ສັດບໍລິສຸດຕໍ່ຄວາມຮັກຂອງເຮົາ ທັງທີ່ ເວລາຜ່ານມານັ້ນ, ເຈົ້າບໍ່ເຄີຍສົນນຳຂ້ອຍ 

ຂ້ອຍບໍ່ຮູ້ຊໍ້າວ່າຕົນເອງຢູ່ໃນຖານະໃດ

ເຈົ້າທຳທ່າຄືຮັກຂ້ອຍ ແຕ່ບໍ່ເຄີຍບອກວ່າຮັກ !

ເຈົ້າທຳທ່າຄືຢາກມີຂ້ອຍ ແຕ່ມັນບໍ່ຊັດເຈນ !

ເຈົ້າບອກວ່າຄິດຮອດຂ້ອຍ ແຕ່ບໍ່ເຄີຍໂທຫາ !

ຂ້ອຍຈື່ໄດ້ວ່າ ເຈົ້າແຊັດມາ ອາທິດລະເທື່ອ

ໂທຫາເດືອນລະຄັ້ງ ແລະບາງເທື່ອກໍມິດໄປເລີຍ

ຂ້ອຍບໍ່ຮູ້ວ່າທີ່ເຈົ້າງຽບຫາຍໄປໃນແຕ່ລະຄັ້ງນັ້ນ ດ້ວຍເຫດຜົນໃດ???

ແຕ່ມັນນຳມາເຖິງການທຳຮ້າຍຈິດໃຈຂອງຂ້ອຍ

ຮູ້ສຶກນ້ອຍໃຈທຸກຄັ້ງທີ່ເຈົ້າຫາຍໄປໂດຍບໍ່ໄດ້ບອກກັນພໍຄຳ 

ມັນທໍລະມານຫຼາຍສຳລັບຄົນລໍຄອຍ~_~

ແລະໃນເວລາດຽວກັນນັ້ນ

ກໍມີຜູ້ຊາຍອີກຄົນເຂົ້າມາຫາ

ເຂົາເຂົ້າມາເຕີມເຕັມໃຫ້ຊີວິດສົດໃສຂຶ້ນ

ເຂົາບໍ່ສາມາດແທນຄຳວ່າ ເຈົ້າຊາຍໃນອຸດົມຄະຕິໄດ້

ແຕ່...

ເຂົາບໍ່ເສີຍຊາ

ເຂົາຄອຍດູແລເອົາໃຈໃສ່

ເຂົາເຮັດໃຫ້ຂ້ອຍຍິ້ມຫົວ

ເຂົາມອບຄວາມສຸກໃຫ້ກັບຂ້ອຍ

ເຂົາໃຫ້ທຸກຢ່າງທີ່ຂ້ອຍຕ້ອງການ...

ເຂົາບໍ່ເຮັດໃຫ້ຂ້ອຍຕ້ອງຄອຍຄືນກໍ້າກືນຄືເມື່ອກ່ອນທີ່ຄອຍເຈົ້າ ແຕ່ວັນທີ່ຂ້ອຍໝົດຄວາມອົດທົນທີ່ຈະຄອຍ ເຈົ້າຊໍ້າພັດກັບມາ...

ແລະວັນນີ້ ຂ້ອຍຢາກບອກເຈົ້າວ່າ: 

ໃຫ້ເຈົ້າແນມເບິ່ງຕົ້ນດອກໄມ້ທີ່ປູກໄວ້ໃນໂຖຂ້າງໆເຈົ້າຢືນນັ້ນ ແລ້ວຈົ່ງຮັບຮູ້ໄວ້ວ່າ:

"ຄວາມຮັກ ກໍຄືກັບຕົ້ນດອກໄມ້"

ຕົ້ນດອກໄມ້ຕົ້ນນັ້ນ ຂ້ອຍໄດ້ຫົດນໍ້າ 

ພູນດິນ, ໃສ່ຝຸ່ນ, ເປັນປະຈຳ

ມັນຈິ່ງເກີດດອກອອກຜົນ ແລະເບັ່ງບານຂຶ້ນມາຢ່າງສວຍງາມ.

ແລະໃຫ້ເຈົ້າແນມໄປເບິ່ງອີກຕົ້ນຖັດໄປນັ້ນ 

ທີ່ເຈົ້າຂອງເຂົາບໍ່ໄດ້ສົນໃຈໃສ່ຝຸ່ນຫົດນໍ້າ 

ມັນຈຶ່ງຫ່ຽວແຫ້ງຕາຍ

ຄວາມຮັກກໍເຊັ່ນກັນ!

ຕ້ອງໄດ້ເບິ່ງແຍງເອົາໃຈໃສ່

ໝັ່ນດູແລຊຶ່ງກັນແລະກັນ

ຄວາມຮັກຈຶ່ງຈະເລີນເຕີບໂຕ

ຢ່າປ່ອຍໃຫ້ ຄວາມຮັກແຫ້ງແລ້ງ

ຈົນຮາກຮັກກໍ່ຫ່ຽວແຫ້ງບໍ່ເຫຼືອ

ເມື່ອເຖິງວັນນັ້ນ 

ເຖິງແມ່ນເຈົ້າຈະຊື້ປຸ໋ຍຫຍີ່ຫໍ້ດີມາບຳລຸງຮັກສາຮາກ

ຫຼືເອົານໍ້າທັງສາຍທານທ້ອງທະເລມາຖອກເທໃສ່

ຮາກທີ່ຫ່ຽວແຫ້ງນັ້ນກໍບໍ່ມີວັນກັບມາປົ່ງຮາກໄດ້ອີກ

ສະນັ້ນ,

"ຢ່າປ່ອຍໃຫ້ຮັກຂອງອີກຝ່າຍຕາຍຈາກໃຈ" 

ເພາະມັນຈະກັບມາເປັນຄືເກົ່າບໍ່ໄດ້ອີກແລ້ວ.

ຂຽນໂດຍ: ຫຼານຍ່ານາງລາວ

                ອຸລາ ພົມມະສຸກຂະ

                ໑໑. ໑໒. ໒໐໑໘

#ເຈົ້າຊາຍໃນອຸດົມຄະຕິ

ບົດກອນ “2ທັນວາວັນນີ້”

 

ແມ້ງເມື່ອມອງມ່ານຟ້າ ປະກາຍເດັ່ນດວງຕາ 

ພະສຸທາແດນລາວ       ລ່ຳລືປະກຽນກ້ອງ

2 ທັນວາວຽນພໍ້          ວັນໄຊຊະນະໃຫຍ່

ປີທີ 45 ໄດ້               ປະກາດໃຫ້ໂລກລື

ກ່ອນຈະມີມື້ນີ້          ແສນທີ່ທໍລະຫົດ

ສັດຕູມານກະບົດ       ຂົ່ມຂືນເຂັນຂ້າ

ປັດຖະພີ ລາມລົນໄໝ້  ທະລັງທະລາຍເຈື່ອນ

ສະເອືອນຄາວຄາບເນື້ອ ເໜືອໃຕ້ດັ່ງດຽວ

ເຫັນມານໃຈໂຫດຫ້ຽວ   ເຂັນຂູ່ຊາວປະຊາ

ການນຳພາບໍ່ຍອມເສີຍ  ປ່ອຍເລີຍໄລລ້າ

ບໍ່ຍອມເປັນຂ້ອຍຂ້າ      ສັດຕູມານມ້າງມຸ່ນ

ຄອຍດັບສູນຕອບຕ້ານ  ຕາມໂຕ້ຕ່ອຍຕີ

ຍ້ອນມີພັກພາຕໍ່ສູ້         ຄຽງຄູ່ປວງປະຊາ

ສາມັກຄີຄຽງກັນ           ປາບປາມແປປີ້ນ

ສັດຕູຕາຍຈົມສິ້ນ         ຖອນຖອຍຄືນຖິ່ນ

ດິນແດນລາວຈິ່ງໄດ້      ຊົມຊ້ອຍຊື່ນບານ

ການເວລາເຫດຮ້າຍ       ກາຍຜ່ານຫຼາຍປີ

ປະຊາຊົນມີສຸກ               ສ້າງສາເມືອງບ້ານ

ຍ້ອນມີການນຳຊີ້            ຂອງພັກອັນໃສສ່ອງ

ລາວທັງຜອງຈິ່ງໄດ້         ສີວິໄລລ້ຳລື່ນຫຼັງ ແທ້ນາ

ໂດຍ: ຫຼານຍ່ານາງລາວ

         ອຸລາ ພົມມະສຸກຂະ

         02 ທັນວາ 2020

ບົດກອນ: ພຽງລົມປາກ

ພໍເມື່ອ

ໄດ້ດູ ກອນກາບກ້ານ . . . ຊາຍຫວ່ານວາຈາ

ອ່ານໄປມາຫຼາຍຄາວ . . . ຂ່າວຄວາມຂານຂໍ້

"ພີ່ກໍຍັງຍາກຫຍຸ້ງ . . . . ເປັນລຸງລັງລ່າຍ

ເງິນບໍ່ພໍເພື່ອໄດ້ . . . . . . ໄປຂໍນ້ອງນາດນາງ"

ຊາຍເຮິຍ

ຄັນແມ່ນໃຈຝັກຝັ້ນ . . . . ຝັນຮ່ວມຮຽງດອມ

ພຽງພ້ອມພາປອງປຸນ . . ປູກສາຍໃຍຍືນເຍີ້ນ

ສ່ວນວ່າເງິນຄຳແກ້ວ . . . ແນວລາຄາອະນັນຄ່າ

ບໍ່ມີມາທໍ່ກ້ອຍ . . . . . . . .ຕົນຂ້ອຍບໍ່ຈົ່ມຫາ ດອກນາ

ຂໍແຕ່ບາບ່າວຊູ້ . . . . . . . ຄົນຄູ່ຄຽງຂວັນ

ຍັງມີໃຈພົວພັນ . . . . . . ຕໍ່ກັນໜຽວແໜ້ນ

ມີແຕ່ແຂນສອງຂ້າງ . . . ເກາະກັນຍ້າຍຍ່າງ

ນາງຂໍຫວັງທໍ່ນີ້ . . . . . . ບໍ່ຈຳມີກໍ່ໄດ້

 . . . . . . . . . . . . . . . ຄຳລ້ານຄ່າແພງ ຫັ້ນນ່າ

ສັນຍາກອຍກ່າວເວົ້າ . . . .ໃຫ້ຄືເກົ່າເຄີຍຈາ ອ້າຍເອີຍ

ບໍ່ຈຳລາໄລລົງ . . . . . . . . ເລື່ອນໄປປີໜ້າ

ຄຳວ່າ"ແຟນ"ເຄີຍເອີ້ນ . . ກົວເລື່ອນໄປເປັນອື່ນ

ຫາກວ່າຝືນເລື່ອນເລື້ອຍ . . ສັນຍາເຄີຍກ່າວໄວ້

  . . . . . . . . . . . . . . . .ກົວວ່າອ້າຍລ່າຍລວງ

ຢ້ານແຕ່ຊາຍປ່ວງເວົ້າ . . . ລົມລ່າຍລວງນາງ

ເພາະສາຍທາງຍາວໄກ . . .ບໍ່ອາດຫວນເຫັນໄດ້

ເພື່ອບາງທີອວນອ້າຍ . . . . ມີໃໝ່ຄຽງຄູ່

ມີອື່ນສາວຊື່ຊູ້ . . . . . . . . . ຊູຊ້ອນຮ່ວມຊອນ ກໍເປັນເດ

ຢ້ານນາງນອນຮໍ່າໄຫ້ . . . . ອາໄລພີ່ຄືເຄີຍ

ຢ້ານພີ່ລາໄລເລີຍ  . . . . . .  . ບໍ່ເອີ່ຍເຖິງນາງນ້ອງ

ຄຳເຮົາສອງໝາຍໝັ້ນ  . . . . ກົວຜັນແປປ່ຽນ

ເພາະເປັນພຽງວາດເວົ້າ . . . .ອວນເຈົ້າຈ່າຍຈາ ທໍ່ນັ້ນເດ

ບາດເຮັດຈິງທ່ຽງແທ້ . . . . . . ບໍ່ມີຮ່ອນຫວນເຫັນ

ເປັນແຕ່ວາງວາຈາ . . . . . . . . ວາດວອນແວວເວົ້າ

ຊາຍເອີຍ ຈັ່ງແມ່ນຕົວຈິງເຈົ້າ . . ບໍ່ເອົາຫຍັງພໍຢ່າງ

ປາກໃຫ້ຫວັງນາດເລື້ອຍ  . . . . ມືເສີຍລ້າຢູ່ດາຍ ໜ່າຍເດ

ຊາຍເອີຍ!ຄັນຮັກນາງຂໍໃຫ້ເວົ້າ. . ຄັນບໍ່ເອົາກໍໃຫ້ວ່າ

ຄຳສັນຍາກ່າວໄວ້ . . . . . . . . ໂອຍ!ຢ່າໄດ້ເລື່ອນເລີຍ

✍🏼ອຸລາ ພົມມະສຸກຂະ

      10 ທັນວາ 2016

---------------------------

ບົດກອນ: ຢູ່ໃສກໍຮຽນໄດ້

 "ຢູ່ໃສກໍຮຽນໄດ້"

ຄົນມີໃຈມຸ່ງໝັ້ນ           ຝັນໃຝ່ໃນຮຽນ

ມີປາກກາພຽນຂຽນ      ບິກສໍແຊມກ້ານ

ທີ່ສຳຄັນຄືປື້ມ               ຕຳລາຮຽນຂຽນອ່ານ

ຄູອາຈານພໍ່າພ້ອມ        ຖະໜອມຮູ້ສູ່ຫຼານ 

ເຖິງໂຮງຮຽນຫ່າງຮ້າງ  ພຸພັ່ງເພພັງ

ຝາຍ່າງກາຍໜີເສົາ       ເກົ່າໂຊມໂຊແລ້ວ

ບໍ່ເຄີຍຈາແນວຕ້ານ        ຂານຕິຕຽນວ່າ

ພຽງໝູ່ຫຼານໜຸ່ມນ້ອຍ  ມີຫ້ອງນັ່ງຮຽນ

ອຸລາ ພົມມະສຸກຂະ

16.ພະຈິກ.2018

ບົດກອນ: ລົມໜາວມາທົ່ງນາເຫງົາ

 ລົມໜາວມາທົ່ງນາເຫງົາ

ເດືອນສິບເອັດຫົວລົມຕ້ອງ .  .  ເດືອນສິບສອງຫົວລົມຕ່າວ

ທົ່ງນາເຫງົາຫງ່ວມເສົ້າ  .  .  .  ຄະນິງເຄົ້າເກົ່າຫຼັງ ເດນໍ

ຄິດເຫັນຄາວກ່ອນກີ້  .  .  .  .  ປີເກົ່າກາຍມາ

ເສັດຈາກການນາສວນ  .  .  .  ກ່ຽວຜົນຜະລິດແລ້ວ

ພາກັນຊຸມແຊວຫຼິ້ນ  .  .  .  .  ບ່າວສາວນ້ອຍໃຫຍ່

ເນົາໃນນາໄຮ່ເຂົ້າ  .  .  .  .  .  ຕອມເຕົ້າຮ່ວມກັນ

ບາງຜອງພາກັນທຳຊ່ວຍສ້າງ  .  ວາງປູກແປງຜົນ

ມີມາກມວນຊີຂາວ  .  .  .  .  .  ກາດເຂືອຂີງແຄ້ງ

ກາດຊອມສາລີແລ້ງ  .  .  .  .   ມັນແຕງເຕົ້າຖົ່ວ

ສຽງຫົວນົວມ່ວນແມ້ງ  .  .  .  ແລງຄ້ອຍຄ່ຳລົງ

ກອງເຟືອງເຟືອນພຸ່ງພົ້ນ  .  .  ຄົນກໍ່ເກີນສູງ

ລຸງປ້າບ່າວສາວສານ  .  .  .  .  ເຮັດຮັງເຮືອນຫ້ອງ

ດັງໄຟຝີງຄົນລ້ອມ  .  .  .  .   ລຽນລັນຄັບຄັ່ງ

ນັ່ງຢອກໃຍວ່າເວົ້າ  .  .  .  .  .  ຜະຫຍາຈ້າວຈ່າຍກອນ

ອໍລະຊອນອິ່ນອ້ອຍ  .  .   .   .  ເປົ່າປີ່ຕໍເຟືອງ

ນີ່ນັນເນືອງນອງສຽງ  .  .  .  .  ທົ່ວຖຽງນານ້ອຍ

ປານມະໂຫລີຊົມຊ້ອຍ  .   .  .   ອຳອິງອ້ອຍອິ່ນ

ຍຸພິນພູມແຜ່ນພື້ນ  .   .  .  .   ປວງເຕົ້າຊື່ນບານ ແທ້ນາ

ປີນີ້ ສັນໃດມາປ່ຽນປີ້ນ  .  .  .  ເປັນເຊເຫວ່ຊອຍວອຍ

ເຫັນແຕ່ລົມລອຍລີວ   .  .  .  ພັດຜະຫຼຽງຕີຕ້ອງ

ແສນເສົ້າໝອງມົວກໍ້າ  .  .  .  ຍາມໜາວນ້າວໜ່ວງ

ຄົງເຫຼືອພຽງທົ່ງລ້າ  .  .  .  .   ຕໍກ້າຄ່າບໍ່ມີ  ແລນໍ

----------------------------------------

ຂຽນທີ່ຮົ່ມໄຮຫົວນາ

ໂດຍ: ອຸລາ ພົມມະສຸກຂະ 

        (ຫຼານຍ່ານາງລາວ)

         ໐໘. ໑໑. ໒໐໑໗

ບົດກອນ: ກຽມກ່ອນວິວາ

 "ກຽມກ່ອນວິວາ"

ແມ້ງເມື່ອ ອອກພັນສາຜ່ານພົ້ນ . . . ເລີຍລ່ວງລາໄປ

ເຂົ້າສຸກເຫຼືອງໃນນາ . . . . . . . . . . ກໍກ່ຽວມາຈົນແລ້ວ

ຍັງແນວດຽວຄົງຄ້າງ . . . . . . . . . . ນາງພວມຕຽມຕໍ່

ຂໍແຕ່ອວນອຸ່ນອ້າຍ . . . . . . . . . . . ໃຈບໍ່ມ້າຍລ່າຍລາ

ທຸກວັນນາງຕ່ຳຜ້າ . . . . . . . . . . . ຜືນແຜ່ນແພໄໝ

ເກັບຢາຍລວດລິງລາຍ . . . . . . . . . . ດອກດວງປະດາດ້ວຍ

ຈັບຄັນສວຍສານຝ້າຍ . . . . . . . . . . ເປັນສະໃບງາມຄ່ຽມ

ທວງພະໄທປ່ຽມລົ້ນ . . . . . . . . . . . ມົວໝົ້ນໃສ່ການ ພີ່ເອີຍ

ທັງວ່າ ໝອນເສື່ອພ້ອມ . . . . .  . . . . ຖະໜອມໃສ່ໃຈຈວນ

ເລັ່ງດ່ວນໄວວາທຳ . . . . . . . . . . . . ພໍ່າພູນພຽນສ້າງ

ຫາງປີປາຍໄປຢ້ານ . . . . . . . . . . . . ບໍ່ທັນການງານແຕ່ງ

ນ້ອງເລີຍແປງຕໍ່ຕັ້ງ . . . . . . . . . . . . ພະວັງຟ້າວສ່າວທຳ

ເມື່ອຄິດເຫັນຄຳພີ່ອ້າຍ . . . . . . . . . . ໄຂກ່າວຄາວຫຼັງ

ດັ່ງພະລັງຊູໃຈ . . . . . . . . . . . . . . .  ໃສ່ຕົວນວນນ້ອງ

ເດືອນສິບສອງຊິມາໝັ້ນ . . . . . . . . . ຄັນທັນຊິເລີຍແຕ່ງ

ແປງເອົານາງນາດນ້ອງ . . . . . . . . .  ເມືອເປັນໄພ້ແມ່ຊາຍ  ຊັ້ນເດ

ຄຳວາຈີຈ່າຍແຈ້ງ . . . . . . . . . . . . . ຖະແຫຼງຕໍ່ນວນນາງ

ດັງວິ່ງວອນໃນໃຈ . . . . . . . . . . . . . ບໍ່ມີໄລລືມໄດ້

ນັດວັນໝາຍຫຼາຍມື້ . . . . . . . . . . .  ຄືນວັນວຽນມໍ່

ດວງແດກໍຍ່າວຍີ້ມ . . . . . . . . . . . .  ພິມພາບຕັ້ງຕໍ່ຫວັງ  ເຮົານາ

ບົດຄວາມ “ການໃຊ້ຊີວິດໃນຄອບຄົວກັບສື່ສັງຄົມອອນໄລນ໌”

“ຊີວິດໃນຄອບຄົວກັບສື່ສັງຄົມອອນໄລນ໌”

ຄອບຄົວຄືຈຸດສູນລວມແຫ່ງຄວາມສຸກ, ຄວາມອົບອຸ່ນ, ເປັນເບົ້າຫຼອມທຸກຢ່າງໃຫ້ສະມາຊິກໃນຄອຍຄົວ ທັງເປັນສະຖາບັນພື້ນຖານຂອງການສຶກສາ, ອົບຮົມບົ່ມສອນ, ຖ່າຍທອດຄວາມຮູ້ໃຫ້ສະມາຊິກໃນຄອບຄົວໄດ້ຮຽນຮູ້ລະບຽບສັງຄົມ ເພື່ອສ້າງຄຸນະພາບຊີວິດ ຄອບຄົວຈະເປັນສະຖາບັນທີ່ຈະເອື້ອອຳນວຍໃຫ້ເກີດຂຶ້ນກັບຊີວິດຂອງສະມາຊິກໃນຄອບຄົວ.

ຍິ່ງຄອບຄົວຢູ່ໃນຍຸກທີ່ເຕັກໂນໂລຊີຂໍ້ມູນຂ່າວສານມີການພັດທະນາໄປຢ່າງກວ້າງໄກທົ່ວໂລກ. ເຊິ່ງເຮົາເຫັນໄດ້ວ່າການໃຊ້ຊີວິດຄວາມເປັນຢູ່ປະຈຳວັນໃນທຸກມື້ນີ້ມີຄວາມແຕກຕ່າງຈາກເມື່ອກ່ອນຫຼາຍ. ແຕ່ລະຄົນກໍຫັນປ່ຽນຕົວເອງໄປຕາມຄ່ານິຍົມແຫ່ງຍຸກສະໄໝ. ທ່ານ ປະຍຸດ ຈານໂອຊາ ຍັງເວົ້າເປັນຄຳຂວັນໃຫ້ເດັກນ້ອຍໄທວ່າ: ໄວໜຸ່ມຍຸກໃໝ່ ຮູ້ຄິດ ຮູ້ເທົ່າທັນ ສ້າງສັນເຕັກໂນໂລຊີ ຖືວ່າ ຄົນລາວກໍບໍ່ແຕກຕ່າງກັນຫຼາຍ ປະຊາຊົນລາວຈຳນວນຫຼາຍລ້ານຄົນຮູ້ນຳໃຊ້ເຕັກໂນໂລຊີ ໂດຍສະເພາະກໍແມ່ນສື່ອອນໄລນ໌ທີ່ຈະເຂົ້າມາປ່ຽນແປງຄົນທັງໂລກໃຫ້ເປັນໄປຕາມຂະບວນການຮູບແບບໃໝ່. 

ເມື່ອເວົ້າເຖິງສື່ສັງຄົມອອນໄລນ໌ກໍມີຄວາມຈຳເປັນຫຼາຍຕໍ່ການໃຊ້ຊີວິດປະຈຳວັນບໍ່ວ່າຈະເປັນການຕິດຕໍ່ສື່ສານກັນລະຫວ່າງຄອບຄົວ, ເພື່ອນຝູງ, ພົວພັນວຽກງານ, ເປັນຊ່ອງທາງສ້າງທຸລະກິດ ແລະ ຕິດຕາມຂໍ້ມູນຂ່າວສານ ເຫດບ້ານການເມືອງຕ່າງໆ.

ຫຼາຍຄົນທີ່ບໍ່ໄດ້ຢູ່ໃນກຸ່ມສື່ອອນໄລນ໌ຈະຕີຄວາມໝາຍໄປໃນຕົວວ່າເປັນຄົນລ້າຫຼັງ ບໍ່ທັນສະໄໝ ແຕ່ດ້ວຍຄ່ານິຍົມຂອງຄົນເຮົາຈິ່ງເຮັດໃຫ້ນັບມື້ນັບມີຄົນນຳໃຊ້ສື່ສັງຄົມອອນໄລນ໌ຫຼາຍຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ບໍ່ວ່າຈະເປັນຜູ້ໃຫຍ່ ໄວໜຸ່ມ ຫຼື ເດັກນ້ອຍ. ດຣ ແພງ ຊິນະພົງຍັງເວົ້າວ່າ ເດັກນ້ອຍທີ່ມີອາຍຸ 10ປີຂຶ້ນໄປ ສ່ວນໃຫຍ່ມັກ ແລະຮູ້ໃຊ້ອີເມວ, ເຟສບຸກ, ວັອດແອັບ, ອິນຕຣາແກມ...ຢ່າງແພ່ຫຼາຍ ຖ້າບໍ່ມີແອັບຕ່າງໆ ບໍ່ມີການຕິດຕໍ່ສື່ສານທາງສັງຄົມອອນໄລນ໌ແບບນີ້ ກໍຖືວ່າຕົກເທລນ.

ແຕ່ການນຳໃຊ້ສື່ອອນໄລນ໌ນັ້ນ ກໍປຽບເໝືອນດາບສອງຄົມ ເຖິງມັນຈະໃຫ້ປະໂຫຍດ ແຕ່ຖ້າໃຊ້ບໍ່ຖືກວິທີກໍເກີດໂທດໄດ້ເຊັ່ນດຽວກັນ ຫາກຜູ້ໃຊ້ເກີດມີການຂາດສະຕິ ກໍຈະຕົກເປັນທາດຂອງສື່ສັງຄົມອອນໄລນ໌ທັນທີ.

ເຮົາພຽງແຕ່ຫຼິ້ນເພີດເພີນໄປກັບມັນເພື່ອຜ່ອນຄາຍ ຈົນລະເລີຍວຽກງານທີ່ສຳຄັນ ພາໃຫ້ເວລາໝົດໄປກັບສິ່ງທີ່ໄຮ້ປະໂຫຍດ, ການໃສ່ໃຈຄົນອ້ອມຂ້າງໄດ້ຫຼຸດລົງ ຍ້ອນໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບຄົນໃນສັງຄົມອອນໄລນ໌ຫຼາຍເກີນໄປ ຈົນບາງເທື່ອກໍເຮັດໃຫ້ຄອບຄົວມີຄວາມຕຶງຄຽດ ຂາດການດູແລກັນ ຈົນກ້າວໄປເຖິງບັນຫາຄວາມເຂົ້າໃຈຜິດ ແລະ ເກີດມີປາກສຽງກັນຕ່າງໆນາໆ.

ການລ້ຽງລູກຂອງພໍ່ແມ່ໃນປັດຈຸບັນ ມັກໃຊ້ວິທີງ່າຍໆ ດ້ວຍການໃຊ້ໂທລະສັບ ຫຼື ແທັບເລັດໂຍນໃຫ້ລູກຫຼິ້ນຕາມລຳພັງແຕ່ຍັງນ້ອຍໆ ເພື່ອຈະບໍ່ໃຫ້ລູກມາລົບກວນເວລາເຮັດວຽກຂອງພໍ່ແມ່. ເຮັດໃຫ້ເດັກນ້ອຍເຫຼົ່ານັ້ນເສບຕິດໂທລະສັບ ຫຼື ສື່ຕ່າງໆໃນໂລກອອນລາຍຈົນກາຍເປັນນິໄສເມື່ອໃຫຍ່ມາກໍຈະມີພຶດຕິກຳທີ່ບໍ່ເໝາະສົມຈາກການໄດ້ຮຽນແບບໃນສື່ສັງຄົມອອນໄລນ໌ ຍ້ອນການປ່ອຍປະລະເລີຍແລ້ວຫຼິ້ນຕາມອຳເພີໃຈຂອງເດັກ ໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບຄຳສັ່ງສອນຈາກພໍ່ແມ່ວ່າອັນໃດຄວນຫ້າມ ແລະຄວນຮຽນເອົາເປັນແບບຢ່າງທີ່ດີ.

ສື່ສັງຄົມອອນໄລນ໌ມີສິ່ງທີ່ເປັນຕົວລໍ້ຕາລໍ້ໃຈກໍປາກົດມີຫຼາຍຂຶ້ນ ເຮັດໃຫ້ຜູ້ເສບສື່ເກີດມີຄວາມຢາກໄດ້ຢາກມີ ຈົນກາຍເປັນປາກົດການຫຍໍ້ທໍ້ໃຫ້ກັບຕົນເອງ ບາງເທື່ອກໍເກີດມີອາການໂລກຊຶມເສົ້າຕິດຕາມມາພ້ອມ.

ແຄັສເປີສກີ້ ແລັບ  ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ສື່ສັງຄົມອອນລາຍພາໃຫ້ເກີດຄວາມຕຶງຄຽດໃນຄອບຄົວ. ປະເດັນນີ້ກໍຕໍ່ເນື່ອງມາຈາກ ການທີ່ເຮົາໃຊ້ເວລາໄປກັບກິດຈະກຳ ຫຼື ສິ່ງຕ່າງໆໃນໂລກອອນລາຍຫຼາຍຂຶ້ນ ດັ່ງທີ່ເຮົາເຫັນຕາມບ້ານຕາມເມືອງເຮົາ ທຸກຄົນກົ້ມຢູ່ແຕ່ກັບມືຖື ຈົນມີຄຳເວົ້າປະໂຫຍກໜຶ່ງທີ່ຫຼາຍຄົນມັກໃຊ້ວ່າ ສັງຄົມກົ້ມໜ້າ ເຖິງຈະຢູ່ຕໍ່ໜ້າກັນກໍຕາມ ຄວາມໂອ້ລົມກັນມີໜ້ອຍກວ່າການກົ້ມໜ້າເຂ່ຍຈໍມືຖື ຈິ່ງພາໃຫ້ສະມາຊິກໃນຄອບຄົວທີ່ຕົກເປັນທາດຂອງສື່ອອນໄລນ໌ນັ້ນເກີດມີຄວາມຕຶງຄຽດ, ມີຄວາມເຫີນຫ່າງກັນ ແລະ ຂາດການຮ່ວມຫຼິ້ນກິດຈະກຳທີ່ມ່ວນຊື່ນຂອງຄົນໃນຄອບຄົວນຳກັນ.

ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ ຄົນເຮົາສ່ວນໃຫຍ່ບໍ່ສາມາດຂາດຈາກໂລກອອນໄລນ໌ໄດ້ ເນື່ອງຈາກວ່າມັນມີຄວາມຈຳເປັນຫຼາຍຢ່າງຕໍ່ການດຳເນີນຊີວິດ ແຕ່ກໍຄວນແບ່ງເວລາຫຼິ້ນໃຫ້ເໝາະສົມ ການຈັດອັນດັບຄວາມສຳຄັນໃນຊີວິດວ່າອັນໃດສຳຄັນກ່ອນ ອັນໃດຄວນເຮັດຕາມຫຼັງ. ຝຶກໃຫ້ຕົວເອງມີເວລາວ່າງ ສ້າງຄວາມສຳພັນອັນດີງາມຕໍ່ສະມາຊິກໃນຄອບຄົວ ຫາກິດຈະກຳມາຫຼິ້ນຍາມວ່າງໆ ແທນທີ່ຈະໃຊ້ໂທລະສັບ ແລະ ຢ່າລືມໄປວ່າ ສື່ສັງຄົມອອນໄລນ໌ມີທັງເລື່ອງຈິງ ແລະ ເທັດ ຖ້າບໍ່ໄຈ້ແຍກໃຫ້ດີ ເຮົາກໍຈະຕົກເປັນເຍື່ອຂອງພາບລວງຕາເຫຼົ່ານັ້ນຈົນເງີຍຫົວບໍ່ຂຶ້ນກໍເປັນໄດ້.

ພໍ່ແມ່ຄວນໃຫ້ຄວາມຜູກພັນໃກ້ຊິດກັບລູກຫຼາຍກວ່າໃຫ້ເຂົາຕິດພັນກັບໂທລະສັບ ການນຳໃຊ້ສື່ບາງຢ່າງທີ່ບໍ່ເໝາະສົມຕາມໄວ ພໍ່ແມ່ຄືຜູ້ແນະນຳ ອົບຮົມບົ່ມສອນໃຫ້ລູກຮູ້ນຳໃຊ້ສື່ອອນໄລນ໌ໃຫ້ເກີດປະໂຫຍດ ຫຼືເປັນໄປຕາມທິດທາງທີ່ດີ ຕົວຢ່າງ: ສອນລູກຮຽນພາສາອັງກິດ, ທັກສະສ້າງຄວາມຈະເລີນທາງດ້ານຮ່າງກາຍ ແລະ ມັນສະໝອງ ແບບນີ້ເປັນຕົ້ນ.

ຖ້າເຮົາກັບມາຊັ່ງຊາເບິ່ງແລ້ວ ຈະເຫັນວ່າຕົວເອງຄວນເລືອກເສຍເວລາກັບການໃຊ້ຊີວິດທາງສື່ອອນລາຍທີ່ເພີດເພີນແບບໄຮ້ຄ່າ ຫຼື ຈະເລືອກເສຍເວລາກັບການຢູ່ກັບຄອບຄົວທີ່ແລກມາດ້ວຍຄວາມສຸກອັນແທ້ຈິງ?

ບົດກອນ: ຄິດຮອດບ້ານ

 "ຄິດຮອດບ້ານ"

ແມ້ງເມື່ອ ມາຢູ່ຢັ້ງ...........ເນົານັ່ງແດນໄກ

             ອາໄລຫາ...........ແຫ່ງຫໍເຮືອນຮ້ານ

      ຢາກເມືອບ້ານ...........ຄາເມຖານຖິ່ນ

      ໃຈຫອດຫ້ອຍ............ຈອຍຈ້ອຍຈົ່ມຢາກເມືອ

ຄາວກ່ອນເຄີຍນັ່ງຫຼິ້ນ.........ຫີນເຫີບກາງວັງ

               ແຍງຍັງບາ.........ຊອກປາຕາມຫ້ວຍ

         ຊວຍຊວຍຕ້ອງ..........ລົມຕຳຕີຕ່ອຍ

           ຍາມຄໍ່າຄ້ອຍ..........ເຢັນຈ້ອຍຈອດໃຈ

               ສີແສດຈ້າ...........ຕາເວັນອ່ອນແສງອອນ

             ດອນທາລາ..........ເວີ່ນເວີງເວງເວີ້ງ

  ເຫຼືອງເຫຼືອງເຫຼື້ອມ..........ຕີຕາຕຳມືດ

           ກວມກວບກັ້ງ..........ມືນ້ອຍບ່ຽງບັງ(ບັງຕາ)

            ແສງສະທ້ອນ.........ອອນອ່ອນສະອອນຫຼາຍ

               ແນແນມໄປ.........ທົ່ວທັງແຖວໜ້າ

              ທັງພຸ່ມຫຍ້າ.........ດົງດອນດອຍປ່າ

               ສີຊຸ່ມຊື້ນ.............ຂຽວຫຼື້ມອະລ່າມງາມ

            ນຳເນັ່ງຈ້ອງ...........ມອງຝ່າຍຮຽມເນົາ

        ເຫັນເຮືອນເຂົາ...........ຊັ່ນສູງຊູຊັ້ນ

            ຫຼາຍພັນຂັ້ນ...........ຕາມກັນລຽງລ່າຍ

          ດອນເຂດຄ້າຍ...........ເໝືອນບ້ານຮຽມຢູ່ຢັ້ງ

                                              ຄືຄາວກ່ອນນັ້ນແມ່ນບໍ່ມີ

         ໃຈຄິດຄ້ອຍ...............ລາຫລ່ອຍເລີຍລອຍ

     ຄອຍແນມທາງ..............ຮົ່ມມະນັງຮຳໄຫ້

        ເຫງົາໃຈແທ້...............ໃນຫໍເຮືອນເຊົ່າ

  ງົມຫງ່ວມງ້າວ..............ຢາກຄືນໂຄ້ງຕ່າວເມືອອີ່ແມ່ເອີຍ

----------------------------------------

✍🏼ຫລານຍ່ານາງລາວ

      23 ຕຸລາ 2016

ບົດຂຽນ ວັນປະລິນຍາ

 ນ້ຳຕາລ່ວງ ວັນປະລິນຍາ

ວັນທີ່ຮັບໃບປະລິນຍາ, ຕາມສາຍທາງຂອບເຂດມະຫາວິທະຍາໄລເຕັມແຕ່ຮ້ານຂາຍກະຕູ່ນ ດອກໄມ້ຫຼາຍສີຫຼາຍສັນ... ພ້ອມອັດແໜ້ນໄປດ້ວຍຜູ້ຄົນມາກໜ້າຫຼາຍຕາ ທັງຄູອາຈານ ນັກສຶກສາ ແລະພໍ່ແມ່ໝູ່ເພື່ອນຂອງໃຜລາວ ທີ່ມາຮ່ວມສະແດງຄວາມຍິນດີນຳລູກຫຼານຂອງຕົນ. 

ພໍແຕ່ຍ່າງອອກມາຈາກຮັບໃບປະກາຊະນີຍະບັດ ອອກມານອກຫ້ອງ ພີ່ນ້ອງທີ່ມາຢືນລໍຖ້າກໍຫຸ້ມລ້ອມເອົາກະຕູ່ນ, ດອກໄມ້, ຖ່າຍຮູບຮ່ວມກັນດ້ວຍຄວາມອົບອຸ່ນ...

   ຕ່າງກັບຂ້ອຍທີ່ບໍ່ມີພໍ່ແມ່ເອື້ອຍນ້ອງມາໃຫ້ດອກໄມ້ ຫຼືພໍຈະມາຢືນຍີ້ມໃຫ້ເຫັນຢູ່ເຊິ່ງໜ້າກໍບໍ່ມີພໍຄົນ ແຕ່ຂ້ອຍກໍເຂົ້າໃຈດີໝົດຢູ່ຢ່າງ ພໍ່ແມ່ຂ້ອຍຢູ່ບ້ານນອກຄອກຄະເມໄລຍະທາງຕັ້ງວ່າໄກແສນໄກ ທັງເພິ່ນກໍເຖົ້າແກ່ແລ້ວ ຍິ່ງຫຍຸ້ງຍາກໃນການໄປມາ.

ຂ້ອຍໄດ້ແຕ່ອູ້ມໃບປະລິນຍາ ກວາດສາຍຕາເບິ່ງຜູ້ນັ້ນຜູ້ນີ້ ຈົນຄາວໜຶ່ງ ຈິ່ງມີຄົນມາຕົບບ່າທາງຫຼັງເຮັດໃຫ້ຂ້ອຍສະດຸ້ງຂຶ້ນ ພໍຫຼຽວໄປເບິ່ງຈິ່ງຮູ້ວ່າ ວົງເດືອນ ອະດີດເພື່ອນຮຽນຮ່ວມຫ້ອງດຽວກັນ ເຂົາມາພ້ອມກັບຄຳຖາມທີ່ຂັດເຄືອງໃຈອີກແລ້ວວ່າ:

"ມອນ ເພິ່ນອອກມາແຕ່ດົນແລ້ວ ຄືຍັງບໍ່ມີດອກໄມ້ພໍດອກເລີຍຫວະນິ?" 

ເຂົາຖາມທັງທີ່ເຫັນໆຢູ່ວ່າຂ້ອຍບໍ່ມີ ໂດຍທີ່ເຂົານັ້ນຈົນເກືອບຖືບໍ່ແພ້. ຂ້ອຍບໍ່ຮູ້ຈະຕອບເດືອນໄປແນວໃດ ໄດ້ແຕ່ອໍ້າອຶ້ງຢູ່ ຈົນເຂົາຖາມຕໍ່ວ່າ:

"ແລ້ວພໍ່ແມ່ເພິ່ນບໍ່ມາຍິນດີນຳແນ່ເບາະ?"

"ພໍ່ກັບແມ່ຄາກ່ຽວເຂົ້າ" 

"ບໍ່ວ່າ ສ່ຳກ່ຽວເຂົ້າ ມື້ໜ້າຈັ່ງກ່ຽວກະໄດ້ຕີ ວັນສຳຄັນຂອງລູກມື້ດຽວ ໜ້າຈະສະລະເວລາມາ" ເຂົາເວົ້າພ້ອມກົ້ມໜ້າແຍງເບິ່ງດອກໄມ້ທີ່ກອດຢູ່ເຕັມອູ້ມ ແລະເວົ້າໄປຕໍ່ອີກ:

"ເພິ່ນບໍ່ຄິດເບິ່ງແນ່ວ່າ ລູກຈະຕ່ຳຄ້ອຍນ້ອຍໃຈຂະໜາດໃດທີ່ລູກຂອງຕົວເອງຕ້ອງຢືນກືນນໍ້າລາຍເບິ່ງລູກຄົນອື່ນ..."

"ເພິ່ນເປັນຄົນບ້ານນອກ ເພິ່ນບໍ່ເຂົ້າໃຈແລະບໍ່ຮູ້ຫຍັງດອກເລື່ອງພວກນີ້" ຂ້ອຍຟ້າວເວົ້າຕັດຄວາມ ແລ້ວກໍເວົ້າໄປອີກວ່າ:

"ເຮົາບໍ່ເປັນຄືເພິ່ນເວົ້າດອກ ບໍ່ເຄີຍຄິດຕ່ຳຄ້ອຍນ້ອຍໃຈອັນໃດ ຍິ່ງຈະພູມໃຈອີກຕ່າງຫາກທີ່ພໍ່ແມ່ໄດ້ສົ່ງເສຍໃຫ້ຮຽນຈົນຈົບມາ ມັນເປັນຂອງຂວັນ ເປັນແຮງກຳລັງໃຈກ້ອນບັກໃຫຍ່ຈາກເພິ່ນແລ້ວ " ຂ້ອຍເວົ້າພ້ອມແນມເບິ່ງເຈ້ຍແຜ່ນແຂງສີແດງເພິ່ງຈະຮັບມັນມາຈາກທ່ານອະທິການເມື່ອວ່າງກີ້ນີ້ ມາຢູ່ໃນກຳມືດ້ວຍຄວາມພາກພູມໃຈ ບໍ່ຮູ້ວ່ານໍ້າຕາມັນໄຫຼອອກຕອນໃດ ຈະຮູ້ເມື່ອໄດ້ກໍຕອນນີ້ເຫັນເມັດນໍ້າຕາມັນຢາດລົງໃສ່ເຈ້ຍແຜ່ນນັ້ນ ສະທ້ອນໃສ່ແສງແດດຍາມສວາຍເຫຼື້ອມລະຍິບລະຍັບ ຂ້ອຍແນມເຫັນໃບໜ້າຂອງພໍ່ແລະແມ່ພວມແຄ່ງແດດກ່ຽວເຂົ້າຢູ່ທົ່ງນາເປັນສີເລືອນລາງຜ່ານໍ້າຕາທີ່ອັ່ງເບົ້າ...

-----------------------------------------

✍🏼ຫຼານຍ່ານາງລາວ

       20. ຕຸລາ. 2017

ບົດກອນ ລືມກັນແລ້ວໄປ໋?

 "ລືມກັນແລ້ວໄປ່?" 

ອ້າຍເອີຍ ຕັ້ງແຕ່ເຮົາຈາກບ້ານ . . . . ຖານຖິ່ນບໍລິຄັນ

ກໍບໍ່ໄດ້ພົວພັນ . . . . . . . . . . . . . . ພົບພານອວນເຈົ້າ

ໄດ້ແຕ່ໂຊໂຊມເສົ້າ . . . . . . . . . . . ເຫງົາງົມຂົມຂື່ນ

ທຸກວັນຄືນຄໍ່າເຊົ້າ . . . . . . . . . . . ຄະນິງເຈົ້າຢູ່ບໍ່ວາຍ 

ບໍ່ຮູ້ວ່າ ໃຈພີ່ອ້າຍ . . . . . . . . . . . . . . ຊາຍຄິດຄືນາງ ບໍນໍ?

ບໍ່ເຫັນອົງອວນຈາ . . . . . . . . . . . . .  ວ່ານຳນາງນ້ອງ

ຄອງທາງເຟສໄລນ໌ເຂົ້າ . . . .  . . .  . . ບໍ່ເຫັນເງົາຂອງພີ່

ແນມໜ້າຈໍມິດຈີ່ລີ້ . . . . . . . . .  . . . ອວນອ້າຍຢູ່ແຫ່ງໃດ ເດນໍ

ລືມແລ້ວໄປ່ບ່າວອ້າຍ . . . . . . . . . . .  ວັນຍ່າງຍ້າຍຮຽງກັນ

ໄປທ່ຽວເມືອງປາກຊັນ . . . . . . . . . .  ຮ່ວມກັນວັນນັ້ນ

ຂຶ້ນດານສູງຊົມສິ້ງ . . . . . . . . . . . .  ຫຼິງແລທຳມະຊາດ

ໄຫວ້ພະບາດໂພນສັນພ່ຳພ້ອມ . . . .  ສອງເນົານ້ອງນົບມື

ລືມແລ້ວຫຼືນາດນ້ອງ . . . . . . . . ເຄີຍຄອງຄູ່ຄຽງຂວັນ

ຄືນນະຄອນວຽງຈັນ . . . . . . . .  . ປ່ອຍໃຫ້ສາວສວັນເສົ້າ 

ຊາຍເຮີຍ ຄັນວ່າອົງອວນເຈົ້າ . . . . . ບ່າວນາມຄຳຄົນຄ່ອງ

ເຫັນບົດກອນກາບນ້ອງ . . . . . . . . ລອງຂຽນສານຕອບຕ້ານ

  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ວ່າຊາຍນັ້ນລືມນ້ອງຜູ້ນັ່ງຄອຍ ແລ້ວບໍ?

----------------------------------------------

✍🏼ອຸລາ ພົມມະສຸກຂະ

     16. ກັນຍາ. 2017

      ຂຽນທີ່ຫ້ອງນອນຄົນເຫງົາ><

ເຫງົາໃຈໃນມື້ລອຍກະໂທງ

 "ເຫງົາໃຈໃນມື້ລອຍກະໂທງ"

ຄິດຄໍ່າຄວນຄັ່ງຄ້ອຍ.........ຄອຍຄູ່ຄອງຄືນ

ກໍ້າກືນຝືນອົດທົນ...........ຕໍ່ຄວາມເຫງົາງ້ວງ

ຄິດຮອດແຟນບົນເບື້ອງ.....ຄາເມໄກຖິ່ນ ຫຼາຍເດ?

ທວງຖະຫວິນຫ່ວງຫ້ອຍ....ໃຈຈ້ອຍຈົ່ມຫາ  ຊາຍເຮີຍ

ມື້ນິ້ ກໍແມ່ນມື້.................ງານອອກພັນສາ

ຮອດຄໍ່າຄືນໄສຍາ.............ລ່ອງເຮືອໄຟໄຫຼກະໂທງພ້ອມ

ຄົນພາກັນມາຫຼິ້ນ............ລອຍກະໂທງໄຫຼລ່ອງ

ຢູ່ແຄມຂອງແມ່ນໍ້າ............ງາມລໍ້າຮຸ່ງໄຟ ອອນຊອນເດ

ແນມເຫັນເຂົາຄຶກຄື້ນ.........ຊົມຊື່ນເຮຮາ

ເວົ້າຈາຄຳຫວານໆ............ຢອກກັນແຊວຫຼິ້ນ

ປ່ອຍກະໂທງໄຫຼນໍ້າ............ຄຳອະທິຖານຫຼາຍຢ່າງ

ຜ່ານກະໂທງແຜ່ນນ້ອຍ.......ລອຍລ້ຽວລ່ອງໄປ...

ເຫັນແລ້ວໃຈຊອກຊໍ້າ..........ຄອຍຄໍ່າຄອງຄົນ ນີ້ນໍ

ຈັກອີກດົນປານໃດ.............ຈື່ງຕ່າວມາຫານ້ອງ

ລ່ອງກະໂທງລົງນໍ້າ............ນຳກັນຮຽງຮ່ວມ

ຄືດັ່ງຄົນອື່ນນັ້ນ................ກະໂທງນ້ອຍລ່ອງທາລາ

ຮູ້ບໍ? ຢາກມີຄົນຄູ່ຂ້າງ.........ເດີນຍ່າງແຄມຂອງ

ລ່ອງກະໂທງເຮືອໄຟ..........ລ່ອງໄຫຼທາລານໍ້າ

ຍາມຄໍ່າຄືນແນວນີ້............ຣຶດີໝອງໝົ່ນ

ເຫັນຄົນເຂົາຄູ່ພ້ອມ   

ກະໂທງງາມຢ່ອງເອ້...........ໂອຍອີ່ນ້ອງໂລດອິດສາ ເຂົາເດ.

---------------------------------------

✍🏼ນາງ ອຸລາ ພົມມະສຸກຂະ(ຫລານຍ່ານາງລາວ)

     16 ຕຸລາ 2016